Hướng dẫn cúng ông Công ông Táo 23 tháng chạp chuẩn từ A đến Z

“Thế gian một vợ một chồng/Không như vua bếp hai ông một bà” câu ca được lưu truyền bao đời để nói về sự tích Táo Quân đặc trưng của dân tộc ta và truyền thống cúng cúng ông Công ông Táo tiễnTáo Quân về chầu trời vào ngày 23 tháng Chạp hằng năm của mọi gia đình Việt Nam. Với quan niệm vào ngày này Táo Quân sẽ về trời tâu mọi việc trong một năm qua của gia đình mình với Ngọc Hoàng. Để hiểu rõ hơn về ý nghĩa của ngày truyền thống này cũng như có một sự chuẩn bị chu đáo cho ngày "ông Táo về trời" hãy cùng tìm hiểu rõ hơn trong bài viết dưới đây.

Cúng ông Công ông Táo là gì?

Hiện nay, không ít người chưa hiểu hoặc hiểu chưa rõ về nguồn gốc của việc cúng ông Công, ông Táo cũng như ý nghĩa của phong tục đặc trưng và lâu đời của nhân dân ta. Theo sự tích dân gian Việt Nam, hằng năm, vào ngày 23 tháng Chạp, Táo Quân sẽ cưỡi cá chép bay về trời để trình báo mọi việc lớn nhỏ xảy ra trong gia đình với Ngọc Hoàng và sẽ trở về hạ giới tiếp tục công việc trông coi bếp lửa của các gia đình vào đêm Giao Thừa.

Táo Quân theo dân gian Việt Nam là ba vị là thần Đất, thần Nhà, thần Bếp núc (mọi người vẫn quen gọi chung là Táo Quân hay ông Táo) được người Việt Cổ chuyển hóa từ ba vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ của Lão giáo Trung Quốc.

Lễ cúng ông công ông táo là nét truyền thống của Việt Nam

Tích của người Việt kể rằng, Thị Nhi có chồng là Trọng Cao. Tuy ăn ở mặn nồng tha thiết với nhau, nhưng mãi không có con. Vì vậy, dần dà Trọng Cao hay kiếm chuyện xô xát hằn học vợ.

Một hôm, chỉ vì một chuyện nhỏ, Cao gây thành chuyện lớn, đánh Thị Nhi và đuổi đi. Nhi bỏ nhà, lang thang đến một xứ khác và sau đó gặp Phạm Lang. Phải lòng nhau, hai người kết thành vợ chồng. Phần Trọng Cao, sau khi nguôi giận thì quá ân hận, nhưng vợ đã bỏ đi xa rồi. Day dứt và nhớ quay quắt, Cao lên đường tìm kiếm vợ.

Ngày này qua tháng nọ, tìm mãi, hết gạo hết tiền, Cao phải làm kẻ ăn xin dọc đường. Cuối cùng, may cho Cao, tình cờ tìm xin ăn đúng nhà của Nhi, nhằm lúc Phạm Lang đi vắng. Nhi sớm nhận ra người hành khất đúng là người chồng cũ. Nàng mời vào nhà, nấu cơm mời Cao. Đúng lúc đó, Phạm Lang trở về. Nhi sợ chồng nghi oan, nên giấu Cao dưới đống rạ sau vườn.

Chẳng may, đêm ấy, Phạm Lang nổi lửa đốt đống rạ để lấy tro bón ruộng. Thấy lửa cháy, Nhi lao mình vào cứu Cao ra. Thấy Nhi nhảy vào đống lửa, Phạm Lang thương vợ cũng nhảy theo. Cả ba đều chết trong đám lửa.

Thượng đế thương tình thấy 3 người sống có nghĩa có tình nên phong cho làm vua bếp hay còn gọi là Định phúc Táo Quân và giao cho người chồng mới là Thổ Công trông coi việc trong bếp, người chồng cũ là Thổ Địa trông coi việc trong nhà, còn người vợ là Thổ Kỳ trông coi việc chợ búa.

Ý nghĩa của việc cúng ông Công ông Táo?

Người Việt Nam quan niệm rằng ba vị Thần Táo (hay vua Bếp) định đoạt cát hung, phước đức cho gia đình cho nên vào ngày này (ngày Táo Quân lên chầu trời), người người, nhà nhà sẽ sắm sửa mâm cỗ, lễ vật long trọng để làm lễ tiễn Táo Quân lên chầu trời với mong muốn thần Bếp sẽ phù trợ cho gia đình mình được nhiều may mắn.

Cũng theo người xưa cũng cho rằng, hằng năm vào ngày Táo Quân lên chầu trời, ông Công ông Táo sẽ cưỡi cá chép hóa rồng lên trời để báo cáo với Ngọc Hoàng tất cả việc làm tốt và chưa tốt của gia đình trong năm vừa qua để Thiên Đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh cho gia chủ. Vì vậy, người ta thực hiện nghi lễ cúng ông Táo để các ông “nói tốt“ cho nhà mình, giúp năm tiếp theo được ban cho tài lộc, bình an.

Cúng ông Công,  ông Táo là ngày bao nhiêu?

Dân gian quan niệm rằng một năm bắt đầu vào Tết Nguyên Đán và kết thúc bằng Tết ông Táo. Và ngày 23 tháng Chạp hằng năm được xem là ngày ông Công ông Táo, vào ngày hôm ấy, mọi nhà sẽ tổ chức lễ cúng tiễn ông Táo về trời, đồng thời nhiều gia đình ngày hôm ấy sẽ thả cá chép ra các ao hồ, sông suối tượng trưng cho việc tiễn ông Táo về trời với chú cá chép hóa rồng.

Cúng ông Công ông Táo ở đâu: trên nhà hay dưới bếp?

Theo truyền thống văn hóa dân gian thì bàn thờ ông Công ông Táo được đặt trong bếp, cụ thể là bên cạnh hoặc bên trên bếp cho nên mâm cúng Táo Quân 23 tháng chạp thường đặt trong bếp, nơi có ban thờ Táo quân.

Tuy nhiên trong ngôi nhà hiện đại ngày nay, thiết kế bếp không tiện việc đặt ban thờ, không nhiều gia đình có ban thờ riêng cho ông Táo. Do đó, việc đặt mâm lễ cúng ông Công ông Táo ở đâu có thể tùy thuộc vào tình hình thực tiễn và quan niệm từng gia đình.

Có nhà tuy không có ban thờ Táo quân riêng nhưng vẫn chuẩn bị một mâm cơm cúng đặt dưới gian bếp và một mâm khác thắp hương ở ban thờ thần linh, gia tiên (đây là nơi thực hiện nghi lễ cúng chính). Nhiều gia đình chỉ cúng một mâm ở ban thờ chính, thờ Táo quân cùng với thần linh.

 Dù cúng ở đâu trong nhà thì việc quan trọng nhất vẫn là một mâm lễ với đầy đủ những lễ vật cơ bản của một mâm lễ tiễn ông Táo về chầu trời để thể hiện rõ sự chỉnh chu và lòng thành kính của gia chủ.

Chuẩn bị mâm cỗ, lễ vật cúng ông Công, ông Táo chuẩn nhất

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo dù lớn dù nhỏ đều có những lễ cơ bản như:

  • Mũ ông Công ba cỗ: Hai mũ của hai Táo ông và một mũ của Táo bà. Mũ dành cho các ông Táo thì có hai cánh chuồn, mũ Táo bà thì không có cánh chuồn.
  • Cá chép: Tượng trưng cho phương tiện tiễn ông Công, ông Táo lên chầu trời. Ngày nay, cá chép có thể là cá sống hoặc làm bằng giấy.

Ngoài ra, tùy mỗi gia đình, văn hóa vùng miền mà mâm cỗ cúng ông Công ông Táo sẽ có đôi chút khác nhau. Ngoài những lễ chính như trên, nhiều gia đình sẽ làm lễ chay với trầu cau, hoa quả, giấy tiền vàng mã,... Và lễ mặn với những thứ như:

  • 1 đĩa gạo
  • 1 đĩa muối
  • 5 lạng thịt vai luộc (hoặc thịt gà)
  • 1 bát canh
  • 1 đĩa xào
  • 1 đĩa giò
  • 3 con cá chép sống
  • 1 đĩa xôi gấc
  • 1 đĩa hoa quả
  • 1 ấm trà sen
  • 3 chén rượu
  • Quả cau, lá trầu
  • 1 lọ hoa
  • 1 tập giấy tiền, vàng mã.

Một mâm cúng "mâm cao lễ đầy" không sẽ chưa đủ. Quan trọng khi làm lễ tiễn ông Công ông Táo về chầu trời là sự bày tỏ lòng thành trong mâm cúng với một bài văn khấn ông công ông táo chỉnh chu là điều hết sức quan trọng.

Bài cúng, văn khấn ông Công ông Táo cổ truyền của Việt Nam như thế nào?

Bài cúng ông Công ông Táo theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam:

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương

Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, tín chủ chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa phẩm luật, xiêm hài áo mũ, kính dâng tôn thần. Thắp nén tâm hương tín chủ con thành tâm kính bái.

Chúng con kính mời ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật.

Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm.

Xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con, trai gái, già trẻ sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành.

Chúng con lễ bạc tâm thành, kính lễ cầu xin, mong Tôn thần phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Trên đây là những điều cần biết trong ngày đưa ông Táo về trời. Hy vọng bài viết có thể giúp các bạn có thêm những lưu ý quan trọng để cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp hằng năm của gia đình mình được trọn vẹn nhất.

Tác giả:
Hi i'm freshman. I have experience in politics, travelling and technology. Contact me for work by phone number, email or FB.
  • Bình luận
  • Nhúng bài viết
    Nhúng bài viết
    Sao chép đoạn mã dưới đây, sau đó thêm vào website riêng của bạn.
  • Báo cáo nội dung
img_avatar

Bình luận

Hãy để lại bình luận của bạn tại đây!

icon-gototop
Lên đầu trang