Tết thanh minh là gì? Ý nghĩa và nguồn gốc của Tết thanh minh

21.12.2022 - 09:52

Tết thanh minh là gì? Vào ngày nay chúng ta thường hay làm những gì? Dân tộc Việt Nam có câu "Uống nước nhớ nguồn", con cháu luôn luôn phải nhớ đến công lao dưỡng dục của tổ tiên, ông cha; vì thế Tết thanh minh là một ngày đặc biệt quan trọng, con cháu xa gần tụ hội về quê hương để hiếu kính với ông bà, tổ tiên. Hãy tìm hiểu thêm một số thông tin về Tết thanh minh qua bài dưới đây nhé!

Tết thanh minh là ngày gì?

Tết thanh minh, hay được gọi là Tiết thanh minh là một ngày lễ bắt nguồn từ trung hoa cổ đại. Nó là tiết thứ năm trong hai mươi tư tiết khí của các lịch Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Triều Tiên và Việt Nam. 

Tết thanh minh là một ngày lễ để con cháu nhớ về nguồn cội, tổ tiên, anh em cô gì chú bác xa gần tụ họp về quê hương để báo hiếu và nhớ về những công lao của tổ tiên và những người thân đã khuất. Vào tiết Thanh minh họ thường đi tảo mộ (cắt cỏ, đắp thêm đất lên mộ) và tục tảo mộ cũng ra đời từ đó.

Tiết Thanh Minh đến sau ngày Lập xuân 45 ngày, thông thường sẽ bắt đầu từ ngày 4 /4 hoặc ngày 5/4 dương lịch hàng năm (nhiều người nhầm tưởng Tiết Thanh Minh bắt đầu là ngày lịch âm nhưng không phải).

tet-thanh-minh

Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết thanh minh

Nguồn gốc Tết thanh minh

Chuyện kể rằng, đời Xuân Thu có một ông vua nước Tấn tên là Tấn Văn Công gặp loạn phải bỏ nước lưu vong, nay trú nước Tề, mai trú nước Sở. Lúc ấy có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi theo vua giúp đỡ hiến mưu kế. Có một lần, trên đường lánh nạn, lương thực cạn, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong mới biết nên đem lòng cảm kích vô cùng. 

Giới Tử Thôi theo phò Tấn Văn Công trong mười chín năm trời, cùng nhau trải qua nhiều gian truân nguy hiểm. Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi báu trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công, nhưng lại quên mất công lao của Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ đây là nghĩa vụ của mình, chứ không có công lao gì đáng nói. Vì vậy, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. 

Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Giới Tử Thôi nhưng ông không chịu rời Điền Sơn ra lĩnh thưởng. Vì thế, vua hạ lệnh đốt rừng muốn thúc ép Giới Tử Thôi phải ra ngoài, nhưng ông nhất định không chịu tuân mệnh, và kết quả là cả hai mẹ con ông đều chết cháy. 

Vua lấy làm thương xót, lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng niệm (khoảng từ mùng 3/3 đến mùng 5/3 âm lịch hàng năm). Từ đó trở đi ngày mùng 3/3 âm lịch hằng năm được coi là ngày Tết Hàn thực, nhằm tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

Tết hàn thực được di chuyển đến trong văn hóa nước ta vào thời Lý. Tuy nhiên, nó cũng được biến đổi để cho phù hợp với phong tục tập quán. Vào mồng 3/3 hàng năm, người Việt thường làm bánh trôi – bánh chay tượng chưng cho thức ăn nguội (Hàn Thực).

Ngoài ra, vào dịp này, người thân trong gia đình sẽ tổ chức tụ họp, làm lễ tảo mộ, thăm viếng và dọn cỏ dại hoặc đắp đất lên mộ. Sau đó, người nhà tiến hành làm lễ cúng để mời những người đã khuất về nhà dùng cơm với con cháu.

Tết thanh minh là gì

Nguồn gốc tết thanh minh

Ý nghĩa của Tết thanh minh

Tết thanh minh là gì

Ý nghĩa tết thanh minh

Giải nghĩa từ "thanh minh", "thanh" là khí trong, còn "minh" là sáng sủa. Vì thế, Tết thanh minh có nghĩa là khoảng thời gian mà khí trời trong sáng, quang đãng và thanh khiết nhất. 

Vào dịp này, con cháu quanh năm đi làm ăn xa cũng sẽ thường trở về, người còn sống sẽ tổ chức tụ họp người thân, làm lễ tảo mộ, thăm viếng và dọn dẹp mộ phần của ông bà tổ tiên. Những ngôi mộ được người nhà dọn dẹp sạch sẽ, vun đắp thêm đất mới, đó là những tâm đức của người đang sống đối với người đã khuất.

Theo phong tục, trong các ngày diễn ra Tết thanh minh, ngoài việc tổ chức tảo mộ thì nhiều gia đình còn làm bánh trôi (dạng bánh chay) để thưởng thức.

Tục tảo mộ đầu năm

Đối với người Việt, tết Thanh minh là dịp để con cháu hướng về tổ tiên, cội nguồn. Dù có đang ở nơi nào, đến ngày mùng 3/3 âm lịch mọi người ai cũng cố gắng về với gia đình để được đi tảo mộ và để cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp với người thân.

Những ngôi mộ được người nhà dọn dẹp sạch sẽ, vun đắp thêm đất mới, đó là những tâm đức của người đang sống đối với người đã khuất. Công việc chính của tảo mộ là sửa sang sạch sẽ các ngôi mộ của tổ tiên. Sau đó, người tảo mộ thắp vài nén hương, đốt vàng mã hoặc đặt thêm bó hoa cho linh hồn người đã khuất, cuối cùng là về nhà làm cỗ cúng gia tiên. Con cháu tưởng nhớ, hoài niệm lại những điều tốt đẹp về ông cha với tất cả lòng thành kính.

Không những thế, với một số gia đình người Việt còn có tục lệ làm bánh trôi, bánh chay để thắp hương trên bàn thờ tổ tiên, sau đó cả gia đình quây quần bên nhau thưởng thức hương vị đậm đà của món bánh này.

Những điều kiêng kỵ khi đi tảo mộ

Có một số điều kiêng kỵ bạn cần biết khi đi tảo mộ như sau:

  • Không nên đi cúng ở những nơi heo hút. Nên đi ở những con đường mọi người thường đi. Và nên đi đông người.
  • Không được phá hoại cảnh quan xung quanh.
  • Khi đi tảo mộ, không được dẫm đạp nên phần mộ của người khác. Không được phá hoại đồ thờ cúng ở đó.
  • Con gái trong thời kỳ hành kinh không nên đi tảo mộ. Những người có thai hoặc đau ốm cũng không nên đi.
  • Mộ phần tổ tiên phải được quét dọn sạch sẽ, nhớ làm sạch cỏ dại và vun thêm đất mới.
  • Không được cười đùa, chụp ảnh trước những ngôi mộ.
  • Khi về nhà nên đốt giấy và đưa qua đưa lại quanh người.

Bài viết trên đã nói rõ cho các bạn biết tết thanh minh là gì, nguồn gốc cũng như ý nghĩa của ngày này. Mong rằng với bài viết trên các bạn sẽ biết rõ hơn về ngày lễ này!

 

0/5 - (0 bình chọn)

Được viết bởi

Giới thiệu ngắn về Phương Thảo Chào các bạn, mình là Phương Thảo. Mình rất thích sách và cũng thích viết nữa. Mình luôn thích viết ra những suy nghĩ, cảm nhận của bản thân ở bất cứ khoảnh khắc nào đặc ...
img_avatar

Bình luận

Hãy để lại bình luận của bạn tại đây!