Khám phá kho tàng ca dao tục ngữ về ngày Tết cổ truyền

Khám phá kho tàng ca dao tục ngữ về ngày Tết không chỉ là cách để chúng ta tìm lại những ký ức xưa cũ, mà còn là hành trình chạm vào linh hồn của văn hóa dân tộc. Mỗi câu chữ tuy mộc mạc, giản dị nhưng lại chứa đựng những triết lý nhân sinh sâu sắc, đúc kết kinh nghiệm ngàn đời của cha ông ta về phong tục, đạo lý và lời cầu chúc bình an. 

Hãy cùng ngược dòng thời gian, tìm về những giá trị cốt lõi qua những vần thơ, câu chữ đầy ý nghĩa để thấy yêu thêm cái Tết cổ truyền của quê hương.

Những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ hay về Tết Nguyên Đán

Tết Nguyên Đán từ lâu đã đi vào ca dao, tục ngữ Việt Nam như một phần không thể thiếu của ký ức làng quê, của nếp sống gia đình và phong tục truyền thống. Qua những câu nói mộc mạc, dân gian ấy, người xưa gửi gắm quan niệm về sum vầy, no đủ, hiếu nghĩa và niềm vui đầu xuân năm mới.

1. Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ,
Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh.

2. Ba mươi chưa phải là Tết.

3. Dù ai buôn bán nơi đâu,
Nhớ đến ngày Tết rủ nhau mà về.

4. Vui như Tết.

5. Đầu xuân đi lễ đền chùa,
Cầu cho mưa thuận gió hòa.

6. No ba ngày Tết, đói ba tháng hè.

7. Chúc Tết đến trăm điều như ý,
Mừng xuân sang vạn sự thành công.

8. Đói đến chết, ba ngày Tết cũng no.

9. Mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy.

10. Tháng Giêng ăn Tết ở nhà,
Quê hương làng xóm, ông bà tổ tiên.

11. Ba mươi Tết, thằng chết cãi thằng khiêng.

12. Một năm là mấy tháng xuân,
Ăn chơi cho thỏa phong trần ai ơi.

13. Nghèo thì giỗ Tết, giàu hết anh em.

14. Năm cũ chưa qua, năm mới đã đến.

15. Réo như réo nợ ngày Tết.

16. Nhiều phúc, nhiều tài, nhiều phú quý,
Được tài, được lộc, được lòng người.

17. Qua giêng hết năm, qua rằm hết tháng.

18. Đi cày ba vụ không đủ ăn ba ngày Tết.

19. Đào Nhật Tân, phân Cổ Nhuế.

20. An khang, phú quý, thái bình,
Trăm tuổi, nhiều năm, sống lâu.

21. Mỗi năm mỗi tuổi như đuổi xuân đi.

22. Một Tết chưa đủ sạch nhà, phải nhiều cái Tết mới là no nê,
Tết Trần, Tết Lý, Tết Lê, hơn trăm cái Tết, ai chê Tết nào.

23. Tết chẳng riêng ai, Tết mọi nhà,
Quê hương, làng xóm, ông bà, tổ tiên.

25. Anh ai anh tính đi mô,
Tôi đi chợ Tết mua khô cá thiều.

26. Sau ba ngày Tết là hết trơ trơ, ông vải ngồi chờ đến Tết năm sau.

27. Năm năm xuân như ý,
Tuổi tuổi ngày bình an.

28. Mồng ba ăn rốn, mồng bốn ngồi trơ.

29. Thừa tiền mua pháo đốt chơi,
Pháo nổ lên trời, tiền vứt xuống ao.

30. Lộc biếc, mai vàng, xuân hạnh phúc,
Đời vui, sức khỏe, Tết an khang.

Xem thêm:

Tuyển tập STT hoa mai ngày Tết

Tuyển tập STT hoa đào ngày Tết

Những câu chúc tết hay ngắn gọn, ý nghĩa độc lạ

Stt bánh chưng ngày Tết hay

Ca dao, tục ngữ nói về phong tục, nếp sinh hoạt ngày Tết

Không chỉ là thời khắc chuyển giao năm cũ – năm mới, Tết còn gắn liền với vô vàn phong tục, tập quán dân gian đã ăn sâu vào đời sống người Việt. Từ chuyện kiêng kỵ ngày đầu năm, đi chợ Tết, dựng nêu, đi lễ chùa cho đến nhịp sinh hoạt suốt tháng Giêng, tất cả đều được ông cha ta gửi gắm qua những câu ca dao, tục ngữ mộc mạc mà giàu ý nghĩa.

1. Đông như chợ Tết.

2. Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi.

3. Giận gần chết, ngày Tết cũng thôi.

4. Ba ngày Tết, bảy ngày xuân.

5. Quét nhà ngày Tết, đổ hết gia tài.

6. Đói ngày giỗ cha, no ba ngày Tết.

7. Thứ nhất nêu cao, thứ nhì pháo kêu.

8. Đi lễ quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng.

9. Thả chim thả cá, không khá cũng giàu.

10. Mùng bảy ăn gà, mùng ba ăn cá.

11. Cả năm được một rằm tháng bảy,
Cả thảy được một rằm tháng Giêng.

12. Tháng Giêng ăn nghiêng bồ thóc,
Hội làng mình vang tiếng chiêng khua.

13. Sống Tết, chết giỗ.

14. Thế gian một vợ một chồng,
Chẳng như vua bếp hai ông một bà.

15. Mồng chín vía Trời,
Mồng mười vía Đất.

16. Cu kêu ba tiếng cu kêu,
Cho mau đến Tết dựng nêu ăn chè.
Dựng nêu thì dựng đầu hè,
Để sân gieo cải, vãi mè mà ăn.

17. Mồng một chơi nhà, mồng hai chơi ngõ, mồng ba chơi chùa.

18. Mồng một chơi cửa, chơi nhà,
Mồng hai chơi xóm, mồng ba chơi đình,
Mồng bốn chơi chợ Quả Linh,
Mồng năm chợ Trình, mùng sáu non Côi.
Qua ngày mồng bảy nghỉ ngơi,
Bước sang mồng tám đi chơi chợ Viềng.
Chợ Viềng năm có một phiên,
Cái nón em đội cũng tiền anh mua.

19. Ba mươi anh không đi Tết,
Rạng ngày mồng Một anh không đi đến lạy bàn thờ…
Hiếu trung mô nữa mà biểu em chờ uổng công
Hôm Ba mươi anh mắc lo việc họ
Sáng mồng Một anh bận việc làng
Ông bà bên anh cũng bỏ huống chi bên nàng, nàng ơi!

20. Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè,
Tháng tư đong đậu nấu chè…
Tháng tư đong đậu nấu chè
Ăn Tết Đoan Ngọ trở về tháng năm
Tháng sáu buôn nhãn bán trâm
Tháng bảy ngày rằm, xá tội vong nhân
Tháng tám chơi đèn kéo quân
Trở về tháng chín chung chân buôn hồng
Tháng mười buôn thóc, bán bông
Tháng một tháng chạp nên công hoàn thành.

Ca dao, tục ngữ dân gian về các lễ hội ngày Tết

Bên cạnh không khí sum vầy trong gia đình, ngày Tết còn gắn liền với các lễ hội làng quê, hội chùa, hội chợ đầu xuân rộn ràng khắp mọi miền. Những câu ca dao tục ngữ về ngày Tết phản ánh sinh động đời sống tinh thần của người Việt, nơi niềm vui, tín ngưỡng và phong tục truyền thống hòa quyện trong từng ngày xuân.

1. Nhất vui là hội Trần Thương,
Đủ đình đủ đám, thập phương tiếng đồn.

2. Gia Lạc chỉ mở ngày xuân,
Quanh năm suốt tháng khó lần tìm ra.

3. Mỗi năm vào dịp xuân sang,
Em về Triều Khúc xem làng hội xuân.
Múa cờ, múa trống, múa lân,
Nhớ ai trong hội có lần gọi em...

4. Chết thì bỏ con bỏ cháu,
Sống thì không bỏ mồng sáu tháng Giêng.

5. Cả năm một rằm tháng Bảy,
Cả thảy một rằm tháng Giêng.

6. Xứ Nam: nhất chợ Bằng Gồi,
Xứ Bắc: Vân Khám, xứ Đoài: Hương.

7. Mồng bốn có hội đua ghe,
Rối đến mồng bảy bắt phe dội bòng.

8. Bỏ con bỏ cháu,
Không ai bỏ hai mươi sáu chợ Yên.
Bỏ tổ bỏ tiên,
Không ai bỏ chợ Viềng mồng tám.

9. Giàu nghèo cũng cứ chơi xuân,
Thắp hương cầu phúc bước chân vui vầy.
Thứ nhất thì hội Phủ Giầy,
Vui thì vui vậy không tày Chùa Bi.

10. Nhất hội Hương Tích,
Nhì hội Phủ Giầy,
Vui thì vui vậy chẳng tày đánh cá làng Me.

11. Mồng bốn là hội Kéo Co,
Mồng năm hội Ó chẳng cho nhau về.
Mồng sáu đi hội Bồ Đề,
Mồng bảy trở về đi hội Đống Cao.

Tuyển chọn những câu đối Tết hay, đúng chuẩn ý – lời – vế

Câu đối Tết là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện ước vọng về phúc – lộc – thọ, gia đạo bình an và năm mới hanh thông. Những câu đối đúng chuẩn thường có hai vế cân xứng về số chữ, ý nghĩa hài hòa, lời trang trọng, phù hợp treo trong ngày xuân đầu năm.

1. Cung hỷ phát tài
Tấn tài tấn lộc

2. Cát tường như ý
Cung chúc tân xuân

3. Phát tài phát lộc
Công thành danh toại

4. Vạn sự như ý
Đắc lộc toàn gia

5. Hòa khí sinh tài
Tân niên vạn phúc

6. Cung chúc tân niên
Sức khỏe vô biên

7. Mừng xuân nghinh phú quý
Chúc Tết đón vinh hoa

8. Mai vàng nở rộ mừng năm mới
Đào hồng khoe sắc đón xuân sang

9. Phúc Lộc Thọ tam tinh cùng chiếu
Thiên Địa Nhân nhất thể đồng xuân

10. Nở sắc hoàng mai chiều nguyệt tận
Tươi màu thủy trúc sáng tân xuân

11. Bình an trúc lớn nghìn năm biếc
Phú quý nở hoa một đóa hồng

12. Mùa xuân hoa nở khắp quê hương
Phúc đức an khang đến mọi nhà

13. Tết trong nhà, Tết ra ngoài phố
Lộc trên trời, lộc xuống nhân gian

14. Phúc đầy nhà năm thêm giàu có
Đức ngập tràn ngày một vinh hoa

15. Trai gái cười vui mừng đón Tết
Trẻ già hoan hỉ đón xuân sang

16. Trời thêm tuổi mới, người thêm thọ
Xuân khắp dương gian, phúc khắp nhà

17. Cảnh mới xuân sang nhiều đổi mới
Thêm tài thêm lộc mãi vinh quang

18. Đất nước phồn vinh mừng đón Tết
Gia đình hòa thuận chúc xuân sang

19. Xuân về mai nở trời đất mở
Tết đến người vui rợp nghĩa tình

20. Báo hiếu đáp tình – Xuân nghìn phúc
Giúp nghèo cứu ngặt – Tết vạn ân

Trải qua bao biến động của thời gian, những câu nói của ông cha ta vẫn giữ nguyên vẹn giá trị, là sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Hy vọng bài viết này đã giúp bạn thêm yêu và tự hào về nét đẹp văn hóa tinh thần được gửi gắm qua kho tàng ca dao tục ngữ về ngày Tết.