99+ Ca dao tục ngữ về Nghệ An - Kho tàng trí tuệ và tâm hồn người dân xứ Nghệ

Nghệ An - mảnh đất địa linh nhân kiệt, nơi lưu giữ kho tàng văn hóa dân gian phong phú của dân tộc Việt. Trải qua bao thế hệ, người dân xứ Nghệ đã gửi gắm tình yêu quê hương, niềm tự hào và trí tuệ dân gian qua từng câu ca dao, tục ngữ mộc mạc mà sâu sắc. Những lời ca ấy không chỉ phản ánh cuộc sống lao động, phong cảnh hữu tình mà còn thể hiện tinh thần kiên cường, nhân nghĩa và nghĩa tình của con người Nghệ An. Hãy cùng khám phá những câu ca dao tục ngữ về Nghệ An để cảm nhận trọn vẹn hồn quê xứ Nghệ, chân chất, đằm sâu và đầy tự hào này nhé!

Ca dao tục ngữ về con người Nghệ An đặc sắc nhất

Trong kho tàng văn hóa dân gian Nghệ An, có những câu ca dao, tục ngữ đặc sắc vừa giản dị mà sâu sắc, phản ánh cuộc sống, con người và cảnh sắc quê hương một cách sống động. Đây là những lời truyền đời không chỉ mang giá trị văn học mà còn chứa đựng trí tuệ, kinh nghiệm sống và tinh thần kiên cường, nghĩa tình của người xứ Nghệ. Hãy cùng khám phá những câu ca dao, tục ngữ đặc sắc nhất để cảm nhận trọn vẹn hồn quê Nghệ An.

• Kim Liên phong cảnh hữu tình
  Dương cơ cũng lịch, địa hình cũng vui.

• Trai Đông Phái, gái Phượng Lịch

• Ai về Thông Lạng mà coi
  Bắc niêu lên bếp, xách oi ra đồng.

• Can trường Tri Lễ là đây
  Ông Cao Thắng chế súng đánh cho Tây nhừ đòn.

• Đường vô xứ Nghệ quanh quanh,
  Non xanh nước biếc như tranh họa đồ.

• Giàu có là đất Phúc Dương
  Đầy đồng khoai ló đầy nương cau trù.

• Mần như Yên Thống, sống cũng như chết

• Thượng truông Rếp hạ truông Vên

• Sa Nam trên chợ dưới đò
  Nơi đây Hắc Đế kéo cờ dựng binh.

• Cây đa ba nhánh chín chồi
  Ai về Thông Lạng cạp cồi lồ ngô.

• Thanh cậy thế, Nghệ cậy thần

• Lạch Vạn có lèn Hai Vai
  Trên thời Phủ Diễn, dưới thời xóm Trang.

• Thượng cầu Rầm, hạ Bến Thủy

• Thanh vô tiền, Nghệ vô hậu

• Đền Cờn, Đền Quả, Bạch Mã, Chiêu Trưng

• Trèo lên chót vót Hai Vai
  Ra tay khoát gió khoác vai ông Đùng.

• Sống mặc vải bùi, chết vùi vàng tâm

• Kẻ Dặm đục đá nấu vôi
  Miệng thì thổi lửa, tay lôi rành rành.

• Về coi đồng Mía, cồn Trăm
  Cả đời vất vả, quanh năm đói nghèo.

• Vua xứ Thanh, thần xứ Nghệ

• Ai về khe Mọ cùng đi
  Đồng bằng thì ít, rú ri thì nhiều.

• Ở nhà con cậu, cháu quan
  Đi ra phường vải hát đàn nghe chung.

• Trưa về nằm gốc cây đa,
  Chiều về tắm mát ngã ba sông Bùng.

• Ai về Cẩm Thái mà coi
  Lắm ngô, lắm sắn, lắm khoai, lắm bù.

• Khi đi cửa Hội còn không
  Khi về cửa Hội đồn trong, điếm ngoài.

• Nho Lâm than quánh nặng nề
  Sức em đương được thì về Nho Lâm.

• Khi nào Bến Thủy hết dầu
  Đô Lương hết gạo ta hết cầu duyên em.

• Quỳnh Đôi khoa bảng thật nhiều
  Như cơn trên rú, như diều trên không.

• Ai đi đàng ấy mặc ai
  Ta về Kẻ Dặm ăn khoai một mình.

• Phủ Quỳ đi có về không
  Mồ xanh vợ để tang chồng là đây.

• Đời ông cho chí đời cha
  Mây kéo rú Xước mưa ba bốn ngày.

• Ai về Phủ Diễn mà coi,
  Sông Bùng tắm mát Hai Vai đứng chầu.

• Đông Thành là mẹ, là cha,
  Đói cơm, rách áo thì ra Đông Thành.

• Ngon như cá mát sông Giăng
  Đẹp như cô gái bán măng chợ Cồn.

• Thanh Hóa mất mùa xin ở lại
  Nghệ An thấy vậy cũng giơ tay.

• Chi chị, chi em, buôn chi, bán chi
  Mười phiên chợ Hiếu em đi cả mười.

• Đặng Sơn người đẹp nước trong,
  Dâu non xanh bãi, tơ tằm vàng sân.

• Khi mô trúc núi Hai Vai,
  Sông Bùng cạn nước mới sai lời thề.

• Khi đi cửa Hội còn không
  Khi về cửa Hội đồn trong, điếm ngoài.

• Buôn cam, anh tới Xã Đoài
  Quả cam đã ngọt, con ngài cũng xinh
  Bây giờ tình đã tỏ tình
  Ta thương mình lắm, biết mình thương ai?

  – Em về chợ Rộ buôn khoai
  Khoai bùi, khoai ngọt, con ngài cũng xinh
  Bây giờ tình đã tỏ tình
  Mình thương ta, ta thương mình ngại chi!

• Trưa nồng nằm gốc cây đa,
  Chiều về tắm mát ngã ba sông Bùng

• Quê anh thì ở nơi đâu
  Mà anh thả lưới, buông câu xứ này?
  – Giằng đầu, nhất khẩu, chữ điền
  Thảo đầu, vương ngã, là miền quê anh.

• Kìa Di Lĩnh đó mây tà
  Bước đi một bước lòng đà quặn đau,
  Đường xuống bến kẻ sau người trước
  Thuyền cập bờ cứ bước mà lên.

• Muốn ăn khoai sọ chấm đường
  Xuống đây mà ngược đò Lường cùng anh
  Đò Lường bến nước trong xanh
  Gạo ngon, lúa tốt bến thành ngược xuôi.

• Đồn rằng đức thánh Nghệ An
  Quỳnh Lưu bốn tổng đền Cờn vui hơn.

• Bao giờ rặc nước sông Bùng
  Hai Vai trúc đá, bể Đông cát bồi,
  Thì xin thầy mẹ sang chơi
  Hai ta kết ngãi làm đôi vợ chồng.

• Em là con gái Đô Lương
  Anh trai Cát Ngạn chung đường bán mua
  Lỗ lời khi được khi thua
  Ngọt bùi nỏ thiếu, chanh chua ai bằng.

• Làng Bút Trận có làm mía mưng
  Có o con gái tiếng lừng gần xa
  Khéo tay thu vén việc nhà
  Giọng nói ngọt xớt như là mía mưng.

• Nghe anh bôn tẩu bấy lâu
  Nghệ An có mấy chiếc cầu hỡi anh?
  – Nghệ An có ba mươi sáu chiếc cầu
  Phồn hoa đi lại bốn cầu mà thôi
  Cầu danh, cầu lợi, cầu tài
  Cầu cho đây đó làm hai giao hòa.

• Non Hồng ai đắp mà cao
  Sông Lam ai bới ai đào mà sâu.

• Sớm mai vừa hửng đằng đông,
  Rủ nhau lấy đá non bồng Hai Vai.

• Sông Lam Giang càng ngày càng rộng
  Núi Hồng Lĩnh mỗi bậc mỗi cao
  Bấy lâu nay nguyệt tỏ với đào
  Búp hoa tàn hết nhụy, chàng tính sao bây giờ?

• Làng ta phong cảnh hữu tình,
  Đôi bên khéo đẻ ra mình ra ta

• Tiền Điền, Tiên Bào sinh anh hào thông thái.

• Kinh kỳ dệt gấm thêu hoa
  Quỳnh Đôi tơ lụa thủ khoa ba đời

• Hồng Sơn cao ngất mấy trùng
  Lam Giang mấy trượng thì lòng mấy nhiêu.

• Nghe anh bôn tẩu bấy lâu
  Nghệ An có mấy chiếc cầu hỡi anh?
  – Nghệ An có ba mươi sáu chiếc cầu
  Phồn hoa đi lại bốn cầu mà thôi
  Cầu danh, cầu lợi, cầu tài
  Cầu cho đây đó làm hai giao hòa.

• Làng ta phong cảnh hữu tình,
  Đôi bên khéo đẻ ra mình ra ta
  Trưa nồng nằm gốc cây đa,
  Chiều về tắm mát ngã ba sông Bùng
  Sớm mai vừa hửng đằng đông,
  Rủ nhau lấy đá non bồng Hai Vai.

• Kinh kỳ dệt gấm thêu hoa
  Quỳnh Đôi tơ lụa thủ khoa ba đời
  Tiền Điền, Tiên Bào sinh anh hào thông thái.

• Đêm qua em mới chiêm bao
  Có năm ông cử bước vào nhà em
  Cau non bổ, trầu cay têm
  Đựng trong đĩa sứ em đem kính mời
  Năm thầy tốt số hơn người
  Khoa này tất đỗ, nhớ lời em đây.

• Ba gian nhà khách
  Chiếu sạch giường cao
  Mời các thầy vào
  Muốn sao được thế
  Mắm Nghệ lòng giòn
  Rượu ngon cơm trắng
  Các thầy dù chẳng sá vào
  Hãy dừng chân lại em chào cái nao.

• Tôi lạy ông Cúm bà Co
  Ông ở xứ Nghệ, ông bò tới đây
  Khôn thiêng có mâm cỗ này
  Ông xơi cho sạch, ông rày tha tôi.

• Tiền Tam Thai
  Hậu cũng Tam Thai
  Tả Di Lĩnh Hai Vai
  Hữu Kỳ Giang ba ngả
  Trai trong làng trong xã
  Đều rả rích giao hiền
  Trai đèn sách luyện rèn
  Gái tằm tơ bông vải.

• Núi Di Lĩnh mây bay
  Sông Bùng con cá lượn
  Núi cao cao nghìn trượng
  Sông uốn khúc dặm dài
  Gái lịch sánh trai tài
  Muôn dân đều náo nức.

Ca dao tục ngữ hay về ẩm thực Nghệ An

ChatGPT đã nói:

• Ai muốn ăn bún ăn lòng
  Thì qua Thổ Hậu lấy chồng mà ăn.

• Khoai La Mạc,
  Bạc Cao Điền,
  Tiền Hạnh Lâm,
  Mâm Văn Chấn,
  Mấn Cát Ngạn

• Quê ta ngọt mía Nam Đàn,
  Bùi khoai chợ Rộ, thơm cam Xã Đoài.

• Ai về cửa Hội quê tôi
  Cá thu, cá nục, cá mòi thiếu chi.

• Nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn

• Cơm lam Kẻ Quạ, cá mát sông Giăng

• Ai muốn ăn vôi cho nồng,
  Thì về Văn Tập chổng mông đun lò.

• Sa Nam trên chợ dưới đò
  Bánh đúc hai dãy, thịt bò mê thiên.

• Bút Trận có lắm mía mưng
  Cau Lường, trù (trầu) Hiếu

• Ai vô Quảng Nam cho tôi gửi mua đôi ba lượng quế
  Ai ra ngoài Nghệ cho tôi gởi mua tám chín lượng sâm
  Đem về nuôi dưỡng phụ thân
  Hai ta đền đáp công ơn sinh thành.

• Rộc Mĩ Tú lắm cá,
  Lèn Trung Phường lắm đá,
  Đất chợ Bộng lắm nồi,
  Đất Văn Tập lắm vôi.

• Cá rô Bàu Nón kho với nước tương Nam Đàn
  Thanh Chương ngon cá sông Giăng
  Ngon măng Chợ Chùa.

• Bánh đúc cháo kê là nghề làng Trại,
  Đánh nhau mại mại là nghề làng Vinh,
  Làm thợ làm đình là cha con ông phó Hoạch.

• Ra đi anh nhớ Nghệ An
  Ai hay mít ngọt, trám bùi
  Có về Cát Ngạn với tui thì về.

• Dẻo cơm Kẻ Quạ, ngon măng Chợ Cồn.

• Gạo tháng mười cơm mới, đánh tràn không biết no.

Ca dao tục ngữ về Nghệ An dự báo thời tiết

Ông cha ta xưa có cách quan sát tinh tế và gắn bó mật thiết với thiên nhiên, vì thế trong kho tàng dân gian xứ Nghệ, những câu ca dao, tục ngữ về thời tiết Nghệ An vừa mang tính dự báo, vừa chứa đựng kinh nghiệm sống quý báu. Qua từng lời nói dân gian, người ta có thể đoán được mùa mưa nắng, thời vụ gieo trồng, hay những biến đổi của đất trời – tất cả đều phản ánh sự thông tuệ và gắn bó sâu sắc của người dân Nghệ An với thiên nhiên quê hương mình.

• Bao giờ mống Mắt mống Mê
  Thuyền câu thuyền lái chèo về cho mau.

• Mưa bên Quát lấy quạt mà che, mưa kẻ E lấy bè mà chở.

• Bà rú Lông đi ông rú Trà.

• Mống Hòn Sang lấy ang đựng nước.

• Cơn truông Nu, đập tru mà chạy.

• Khi mô rú Quyết có mây,
  Cửa Lò có chớp ngày rày hẵng mưa.

• Sổ cầu Bùng lấy thùng đựng nác.

• Mây ấp rú Xước, hứng nước cho mau.

• Bao giờ Đại Huệ mang tơi,
  Rú Đụn đội nón thì trời mới mưa.

• Kẻ Cài reo, kẻ Treo khóc.

• Mưa Cẩm Nang kiếm đàng mà chạy, mưa Kẻ Nại đứng lại mà dòm.

Thơ về Nghệ An mang đậm bản sắc xứ Nghệ

Nghệ An – mảnh đất giàu truyền thống văn hóa và lịch sử – đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho những vần thơ đằm thắm, giàu hình ảnh và cảm xúc. Những bài thơ về Nghệ An không chỉ tái hiện vẻ đẹp thiên nhiên, cảnh sắc hùng vĩ mà còn khắc họa tâm hồn, tình nghĩa và nét đẹp con người nơi đây. Mỗi câu thơ là một hành trình đưa ta gần hơn với hồn quê, để cảm nhận trọn vẹn tinh thần và bản sắc của xứ Nghệ.

Thơ hay về văn hóa con người Nghệ

• Chợ Lường họp lại vui thay
  Đàng đông lúa gạo, đàng tây tru bò
  Xã đã khéo lo
  Lập lều hai dãy
  Hàng sồi hàng vải
  Thì kéo lên đình
  Hàng xén xung quanh
  Hàng thịt hàng lòng ở giữa
  Ngong vô trửa chợ
  Chộ thị với hồng
  Dòm ngang xuống sông
  Chộ thuyền với lái
  Ngong sang bên phải
  Chộ những vịt gà
  Hàng nhãn, hàng na
  Hàng trầu, hàng mấu
  Hàng ngô, hàng đậu
  Hàng mít, hàng cà
  Hàng bánh, hàng quà
  Hàng chi có cả
  Rồi nào hàng cá
  Hàng bưởi, hàng bòng
  Những cô gái chưa chồng
  Thích hàng gương, hàng lược
  Dạo quanh một lượt
  Thấy hàng thúng hàng tràng
  Hàng nống, hàng vàng
  Lại có cả hàng mã
  Chị ra trửa xã
  Đi chợ mua hương
  Hôm nay giỗ chường
  Thương ôi gái góa
  Hàng chi có cả
  Dưới biển đưa lên
  Rồi hàng miền trên
  Chở bè đưa xuống
  Tôi xuống chợ Phuống
  Tôi lên chợ Dừa
  Chợ Dinh, chợ Kè
  Không nơi mô vui bằng chợ Lường ở nơi tôi cả.
• Lắm ló Xuân Viên,
  Lắm tiền Hội Thống,
  Lắm nống Do Nha,
  Lắm cà Lộc Châu,
  Lắm dâu Cẩm Mỹ,
  Lắm bị Kẻ Giăng,
  Lắm măng Kẻ Cừa,
  Lắm bừa Trung Sơn,
  Lắm cơn Yên Xứ.

Thơ về con gái xứ Nghệ

• Có phải em người con gái sông La.
  Nghe giọng nói sao đậm đà xứ nghệ.
  Câu ví dặm răng mà thương đến thế.
  Có đi mô nhớ quê mẹ quay về.
• Xứ nghệ ân tình dòng nước sông quê.
  Có nhút tương có nước chè đậm chát.
  Phương trời xa nghe ngọt ngào câu hát.
  Ví dặm câu hò dào dạt tình ca.
• Có phải em người con gái sông La.
  Con sông quê luôn hiền hoà uốn khúc.
  Dù đi xa vẫn mang theo ký ức.
  Xưa một thời ta cơ cực bên nhau.
• Núi Hồng Lĩnh vẫn xanh thắm một màu.
  Dòng sông La mãi nặng sâu tình nghĩa.
  Bãi biển Thiên Cầm hồng hoang tráng lệ.
  Vũng Áng công trình sức trẻ vươn lên.
• Sông La ơi nhớ mãi một cái tên.
  Anh muốn cùng em về bên sông vắng.
  Chiều mùa đông ta mang theo chút nắng.
  Sưởi ấm lòng mình sâu nặng tình ta.

Xem thêm:

• Tổng hợp ca dao, tục ngữ về tình yêu đôi lứa, tình cảm vợ chồng
• 99+ STT, ca dao, tục ngữ chửi khéo miệng đời sâu cay

Những câu ca dao, tục ngữ về Nghệ An trên đây, không chỉ là lời nhắn gửi của cha ông mà còn là báu vật tinh thần, lưu giữ nét đẹp văn hóa và tâm hồn của người xứ Nghệ. Qua từng vần thơ, ta cảm nhận được tình yêu quê hương nồng nàn, lòng tự tôn dân tộc và đức tính kiên cường, hiếu học của con người miền Trung. Dù thời gian có trôi, những câu nói mộc mạc ấy vẫn vang vọng giữa đời, nhắc nhớ mỗi người con Nghệ An về cội nguồn yêu thương, về một miền quê “chất phác mà nghĩa tình”, nơi để đi xa bao nhiêu cũng luôn muốn quay về.