Củ dền nấu mía có thực sự "gọi máu ùn ùn" như lời đồn?

Củ dền nấu mía từ lâu đã được truyền tai nhau như một "thần dược" có khả năng tái tạo hồng cầu và giúp "gọi máu ùn ùn" chỉ sau vài lần sử dụng. Trong các hội nhóm chăm sóc sức khỏe tự nhiên, công thức này được chia sẻ rầm rộ với những lời khẳng định chắc nịch về công dụng bổ máu thần kỳ. Liệu sự kết hợp giữa sắc đỏ của củ dền và vị ngọt của mía có thực sự tạo nên một cuộc "cách mạng" cho hệ tuần hoàn như lời đồn? Cùng tìm hiểu ngay!

Củ dền nấu với mía có tác dụng gì? Có bổ máu như lời đồn?

Theo y học cổ truyền: Mía có vị ngọt, tính mát, tác động vào phế – tỳ – vị, giúp thanh nhiệt, giải khát, làm mát phổi, long đờm và hỗ trợ tiêu hóa. Nước mía thường được dùng để bồi bổ cơ thể khi mệt mỏi, suy nhược hoặc trong thời tiết nắng nóng.

Theo khoa học hiện đại: 

Nước mía chứa nhiều đường saccaro cùng các khoáng chất như canxi, kali, magie, phốt pho, kẽm… và vitamin A, C, nhóm B. Những thành phần này hỗ trợ tim mạch, tiêu hóa, giảm mệt mỏi và giúp cơ thể hồi phục năng lượng.

Củ dền cũng chứa sắt, acid folic, vitamin C – các vi chất liên quan đến quá trình tạo máu. Ngoài ra, củ dền còn chứa betaine giúp hỗ trợ chức năng gan, cùng các sắc tố tự nhiên có khả năng chống oxy hóa, tốt cho tim mạch.

Lợi ích nổi bật khác của củ dền:

• Nitrat tự nhiên giúp cải thiện lưu thông máu, giảm mệt mỏi, tăng sức bền.
• Acid folic tốt cho phụ nữ mang thai, hỗ trợ phòng ngừa thiếu máu.
• Hỗ trợ giải độc gan, tiêu hóa và kiểm soát cân nặng nếu dùng điều độ.

Vậy uống củ dền nấu mía có “bổ máu” thật không?

Có nhiều ý kiến xoay quanh vấn đề này, có người học Đông Y thì cho răng đường của mía kết hợp với 1 chất của củ dền xảy ra phản ứng hoá học khi đun trở thành bài thuốc lành tính, giúp máu được tạo nhanh hơn. Nhưng theo Tây Y thì có một số quan điểm khác:

Theo ThS BS Đặng Ngọc Hùng (Viện Nghiên cứu và Tư vấn Dinh dưỡng) chia sẻ: "Về bản chất, nước ép củ dền không giúp chúng ta bổ máu như mọi người lầm tưởng bởi vì màu đỏ này không phải là sắt mà betacyanin." Màu đỏ của củ dền không đồng nghĩa với khả năng bổ máu.

Quan điểm của Chanh Tươi Review: Thực tế cũng chưa có nghiên cứu chứng minh được uống củ dền + mía sẽ giúp máu tạo nhanh hơn. Tuy củ dền và mía cung cấp sắt, nhưng không phải là nguồn sắt "siêu việt". Vì thế, không nên xem đây là "thần dược" bổ máu hay thay thế các phương pháp điều trị y tế khi cần thiết.

Uống củ dền nấu mía chỉ có thể hỗ trợ quá trình tạo máu và cải thiện sức khỏe tổng thể, nhờ các vi chất dinh dưỡng trong củ dền như sắt và folate. Nó là một thức uống bổ dưỡng, thanh mát và có lợi cho sức khỏe, đặc biệt là những người có nguy cơ thiếu máu nhẹ hoặc muốn tăng cường sức khỏe máu một cách tự nhiên. 

Nhiều người lầm tưởng màu đỏ của củ dền là bổ máu. Thực tế không phải vậy.

👉 Kết luận: Củ dền + mía là thức uống giàu năng lượng và dưỡng chất, có lợi cho sức khỏe nếu dùng vừa phải. Tuy nhiên, không nên xem đây là phương pháp “bổ máu” gì đó cao siêu như nhiều đồn đoán, chỉ nên là phương pháp hỗ trợ.

Có nên uống củ dền và mía không?

Có thể chứ! Thực tế, loại nước uống này không bổ máu theo kiểu “gọi máu ùn ùn” như lời đồn, nhưng nó vẫn mang đến lợi ích cho sức khỏe nếu uống đúng cách và đúng đối tượng.

Mọi người đều có thể uống nước mía nấu củ dền trừ các đối tượng sau, KHÔNG NÊN UỐNG:

• Trẻ em
• Người tiểu đường
• Người đang mắc sỏi thận, các bệnh về gan
• Người có vấn đề về tiêu hóa như lạnh bụng, tiêu chảy, ruột kích thích,...

Liều lượng uống: Có thể uống nước củ dền nấu cây mía 2 - 3 lần/tuần, không nên uống liên tục trong thời gian dài.

Điều gì xảy ra nếu bạn lạm dụng nước củ dền nấu mía?

Hiện nay, chưa có bất kỳ khuyến cáo chính thức nào xác định rõ lượng nước ép củ dền bao nhiêu là an toàn cho mỗi người. Vì vậy, cách tốt nhất là tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn mức tiêu thụ phù hợp, dựa trên thể trạng và tình trạng sức khỏe cụ thể của từng cá nhân.

Nước ép củ dền cung cấp nhiều dưỡng chất như vitamin C, sắt, mangan, folate, axit folic, axit oxalic, axit béo và chất xơ. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức có thể kéo theo những ảnh hưởng không mong muốn. Điều này không đồng nghĩa với việc phải kiêng hoàn toàn củ dền, mà quan trọng là dùng đúng liều lượng, hợp lý và có kiểm soát.

Dưới đây là một số rủi ro có thể gặp phải khi tiêu thụ quá nhiều củ dền hoặc nước ép củ dền:

Tăng nguy cơ sỏi thận

Theo Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ, củ dền chứa hàm lượng axit oxalic cao – một yếu tố có thể thúc đẩy quá trình tạo sỏi thận. Với những người đã từng mắc sỏi thận, bác sĩ thường khuyến nghị hạn chế hoặc tránh sử dụng nước ép và các chế phẩm từ củ dền. 

Ảnh hưởng không tốt đến gan

Một số nghiên cứu cho thấy ăn quá nhiều củ dền có thể làm tích tụ ion kim loại trong gan. Về lâu dài, điều này có khả năng gây tổn hại chức năng gan nếu không được kiểm soát.

Nguy cơ làm giảm lượng canxi trong cơ thể

Các báo cáo cho biết việc uống nước ép củ dền với tần suất cao có thể ảnh hưởng đến nồng độ canxi. Do đó, những người có nguy cơ thiếu canxi, đặc biệt là phụ nữ, nên thận trọng và không nên lạm dụng loại thức uống này.

Gây khó chịu cho hệ tiêu hóa

Theo tài liệu của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ, hàm lượng nitrat trong nước ép củ dền có thể gây đau bụng. Khi cơ thể tiếp xúc với lượng nitrat cao, người dùng có thể gặp phải tình trạng co thắt dạ dày, buồn nôn, nôn mửa, thậm chí làm giảm lưu lượng máu và tăng nhịp tim.

Nạp quá nhiều đường nếu uống nước củ dền nấu mía liên tục

Cuối cùng, cần lưu ý rằng dù là thức uống tự nhiên, củ dền nấu với mía vẫn chứa lượng đường đáng kể. Việc lạm dụng có thể không phù hợp với người mắc tiểu đường hoặc rối loạn chuyển hóa. 

Cách nấu nước mía với củ dền hiệu quả, an toàn

Xét trên trải nghiệm cá nhân, mình thấy nước mía nấu cùng củ dền là một bài nước dân gian khá dễ uống và có hiệu quả nhất định. Có những hôm cơ thể mệt mỏi, hơi sốt nhẹ, ăn uống kém, thỉnh thoảng còn bị choáng váng, say sẩm mặt mày. Sẵn có mía sau nhà, mình mua thêm một củ dền về nấu thử để uống.

Mình dùng tổng cộng 2 lần, mỗi lần cách nhau khoảng 2 ngày. Sau hai lần uống, cảm nhận rõ nhất là đầu óc nhẹ hơn, cơ thể dễ chịu, không còn cảm giác nặng đầu như trước. Còn về việc có thực sự bổ máu hay không thì mình không rõ, nhưng thực sự đây là thức uống tốt cho cơ thể, giúp năng lượng cơ thể tăng cao.

Ưu điểm của nước mía nấu củ dền

• Nước có vị thanh ngọt tự nhiên, thơm nhẹ, dễ uống lắm.
• Nguyên liệu dễ kiếm, có thể mua ở bất kỳ chợ nào: mía, củ dền (hoặc rau dền đỏ, nhưng mình thấy củ dền cho vị nước ngon hơn).
• Cách làm cực kỳ đơn giản, chi phí rẻ, ai cũng có thể tự nấu tại nhà.

Chuẩn bị nguyên liệu

• ½ thanh mía loại thường dùng để ép nước (khoảng 20–25 cm), có thể gia giảm tùy khẩu vị thích ngọt nhiều hay ít.
• 1 củ dền cỡ bằng nắm tay, nên thái lát mỏng để nhanh ra màu và dưỡng chất.
• Nước lọc: 1 lít

Cách nấu nước mía củ dền

• Củ dền gọt bỏ lớp vỏ ngoài, rửa sạch rồi cắt lát mỏng hoặc miếng nhỏ vừa.
• Mía gọt sạch vỏ, rửa kỹ, cắt khúc và chẻ nhỏ.
• Cho mía và củ dền vào nồi, đổ khoảng 1 lít nước.
• Đun sôi, sau đó hạ nhỏ lửa và ninh thêm 12 – 15 phút cho đến khi nước chuyển sang màu đỏ đẹp, mía và củ dền ra hết chất.
• Tắt bếp, lọc lấy phần nước, để nguội rồi uống dần trong ngày. Có thể uống ấm hoặc để mát tùy thích.

Lưu ý: Nấu dùng trong ngày, dùng 2–3 lần/tuần là hợp lý, không nên lạm dụng liên tục trong thời gian dài.

Xem thêm:

• Nước mía bao nhiêu calo? Uống nước mía tăng cân hay giảm cân
• Ăn gì bổ máu? Gợi ý thực phẩm tốt cho người thiếu máu và thuốc bổ máu tốt nhất
• Thực phẩm giàu sắt cho phụ nữ mang thai và sau sinh
• Thuốc sắt cho bà bầu tốt nhất

Tóm lại, củ dền và mía đều là những nguyên liệu giàu năng lượng và vi chất, có thể hỗ trợ cơ thể trong một số trường hợp mệt mỏi, suy nhược nhẹ, đặc biệt khi ăn uống kém. Tuy nhiên, việc “gọi máu” theo nghĩa tăng sinh hồng cầu mạnh mẽ là điều chưa có đủ cơ sở khoa học để khẳng định. Hiệu quả cảm nhận được phần nhiều đến từ việc cơ thể được bổ sung đường, nước và một số khoáng chất trong thời gian ngắn.

Vì vậy, thay vì kỳ vọng đây là “thần dược bổ máu”, người dùng nên xem đây như một loại nước hỗ trợ, dùng điều độ, đúng đối tượng và kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý để đảm bảo an toàn khi sử dụng củ dền nấu mía.